<

गुद्द्वार रक्तस्त्राव

अनुक्रमणिका

परिचय

गुदाशयातून रक्तस्त्राव म्हणजे शौचास जाताना किंवा नंतर गुदाशयातून रक्तस्त्राव होणे. जरी अनेक लोकांना त्यांच्या आयुष्यात कधीतरी याचा अनुभव येतो आणि तो सामान्य सौम्य आजारांमुळे होऊ शकतो, तरी त्याकडे कधीही दुर्लक्ष करू नये. काही प्रकरणांमध्ये, रक्त किंवा इतर रक्तस्त्राव लक्षणे असलेले सैल हालचाल हे अधिक गंभीर आजार दर्शवू शकते. रक्तस्त्राव होण्याचे कारण शोधण्यासाठी आणि योग्य उपचार सुरू करण्यासाठी त्वरित वैद्यकीय तपासणी करणे महत्वाचे आहे. या मार्गदर्शकामध्ये गुदाशयातून रक्तस्त्राव होण्याचे प्रमुख पैलू स्पष्ट केले आहेत, ज्यामध्ये त्याची लक्षणे, शौचास रक्त येण्याची कारणे, निदान, आयुर्वेद आणि घरगुती उपचार, विशेष विचार आणि व्यावसायिक वैद्यकीय सल्ला कधी घ्यावा हे समाविष्ट आहे.

गुदाशयातून रक्तस्त्राव होण्याची कारणे

रक्ताच्या हालचालीची कारणे किरकोळ चिडचिडांपासून गंभीर वैद्यकीय स्थितींपर्यंत असू शकतात. वेळेवर आणि योग्य उपचार सुनिश्चित करण्यासाठी, मलमध्ये रक्त येण्याची नेमकी कारणे समजून घेणे महत्वाचे आहे.

सौम्य कारणे:

  • मूळव्याध (अर्शा): खालच्या गुदाशय आणि गुदद्वारातील नसा पसरतात, ज्यामुळे चमकदार लाल रक्त येते. हे एक सामान्य कारण आहे रक्त का हालते?.
  • गुदद्वारासंबंधीचा भेग (परिकार्तिका): गुदद्वाराच्या आतील भागात लहान फाटे येतात, ज्यामुळे मल जाताना वेदना होतात आणि रक्तस्त्राव होतो. हे आणखी एक सामान्य कारण आहे विष्ठेत रक्त का येते?.

गंभीर कारणे:

  • कोलोरेक्टल पॉलीप्स कोलन किंवा गुदाशयाच्या आतील थरावर असामान्य वाढ होते ज्यामुळे रक्तस्त्राव होऊ शकतो आणि कर्करोगात विकसित होण्याची शक्यता असते.
  • डायव्हर्टिक्युलर रोग म्हणजे कोलनच्या भिंतीमध्ये लहान पिशव्या असतात, ज्यामुळे डायव्हर्टिकुलायटिस होऊ शकतो, ज्यामुळे रक्तस्त्राव होण्याची शक्यता असते.
  • दाहक आंत्र रोग (IBD) - आजार जसे की क्रोहन रोग आणि अल्सरेटिव्ह कोलायटिस जठरांत्र मार्गात जळजळ आणि व्रण निर्माण करतात, ज्यामुळे गुदाशयातून रक्तस्त्राव होतो.
  • सौम्य आणि घातक ट्यूमरमुळे गुदाशयातून रक्तस्त्राव होऊ शकतो, ज्यामध्ये कोलोरेक्टल कर्करोग ही एक गंभीर समस्या आहे.
  • काही जठरांत्रीय संसर्ग, ज्यामध्ये अमिबिक कोलायटिसचा समावेश आहे, त्यामुळे गुदाशयातून रक्तस्त्राव होऊ शकतो, ज्यासह वारंवार रक्तासह हालचाल.
  • अँटीकोआगुलंट्स, अँटीप्लेटलेट्स आणि एनएसएआयडीज (नॉनस्टेरॉइडल अँटी-इंफ्लेमेटरी ड्रग्ज) सारख्या आधुनिक औषधांमुळे गुदाशयातून रक्तस्त्राव होऊ शकतो.
  • गरम, तिखट, आंबट आणि खारट पदार्थ, धान्ये आणि मांस यांचे अतिसेवन केल्याने वात आणि कफमध्ये अडथळा येऊ शकतो, ज्यामुळे गुदद्वारातील भेग निर्माण होऊ शकते आणि हे त्याचे कारण असू शकते. विष्ठेत रक्त का येते?

गुदाशय रक्तस्त्राव लक्षणे

गुदाशयातून रक्तस्त्राव विविध प्रकारचे असू शकते आणि त्याची वैशिष्ट्ये त्याच्या कारणाबद्दल संकेत देऊ शकतात.

  • टॉयलेट पेपरवर रक्त, विष्ठेवर थर किंवा विष्ठेत मिसळलेले गडद रक्त हे सर्व गुदाशयातून रक्तस्त्राव होण्याचे प्रकार आहेत.
  • मलाशय किंवा गुदद्वारातून रक्तस्त्राव होणे हे चमकदार लाल रक्ताने दिसून येते, तर गडद लाल रक्त हे उच्च कोलन उत्पत्तीकडे निर्देश करते.
  • काळे, डांबरी मल, ज्याला मेलेना म्हणतात, ते लहान आतड्यातून किंवा त्याहूनही जवळून जठरांत्र मार्गातून रक्तस्त्राव दर्शवते.
  • मलाशयातून रक्तस्त्राव होणे हे सहसा जठरोगविषयक मार्गाच्या इतर लक्षणांशी संबंधित असते, जसे की आतड्यांसंबंधी सवयींमध्ये अडथळा, वेदना आणि पेरिअनल वेदना.
  • गुदद्वारात भेग पडल्यास रुग्णाला तीव्र वेदना होतात आणि शौचास गेल्यानंतर रक्ताच्या कमीत कमी लाल रेषा दिसतात.

रक्तासह सैल हालचाल अल्सरेटिव्ह किंवा संसर्गजन्य कोलायटिस सारख्या परिस्थितींचे वैशिष्ट्य आहे.

विमा पाठीशी

अचूक आयुर्वेद
वैद्यकीय

क्लिनिकल मूल्यांकनानंतर, गुदाशयातून रक्तस्त्राव पद्धतशीरपणे निदान करण्यासाठी अनेक प्रक्रिया केल्या जातात.

  • वैद्यकीय इतिहास आणि शारीरिक तपासणी: रक्तस्त्रावाचे स्वरूप, रक्तस्त्रावाची वारंवारता आणि रक्तस्त्रावाचा कालावधी याबद्दलचा इतिहास.
  • Colonoscopy: एक प्रक्रिया ज्यामध्ये रक्तस्त्रावाची कारणे, जसे की पॉलीप्स, ट्यूमर किंवा जळजळ शोधण्यासाठी एंडोस्कोप वापरून गुदाशय आणि कोलनची तपासणी केली जाते.
  • लवचिक सिग्मोइडोस्कोपी: संपूर्ण कोलोनोस्कोपी शक्य नसलेल्या प्रकरणांमध्ये खालच्या कोलनची तपासणी करण्यासाठी याचा वापर केला जातो.
  • इमेजिंग अभ्यास: रक्तवहिन्यासंबंधी विकृतीचा संशय असल्यास किंवा इतर कोणत्याही संबंधित कारणास्तव एमडीसीटी आणि सीटी अँजिओग्राफी करावी.
  • रक्त परीक्षण: अशक्तपणा, मल गुप्त रक्त आणि अंडा/सिस्ट/बॅक्टेरियासाठी.
  • इतर तज्ञांना रेफरल: रुग्णाचे मूल्यांकन आणि उपचार करण्यासाठी त्याला सर्जन किंवा गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजिस्टकडे पाठवा.

गुदाशयातून रक्तस्त्राव होण्यासाठी आयुर्वेदिक उपचार

आयुर्वेदाच्या निरोगी रक्त-मांसाच्या उपचाराचे उद्दिष्ट रक्तस्त्राव थांबवणे (स्टिप्टिक क्रिया), असंतुलन बरे करणे आणि ते उलट करणे आहे.

  • गो घृत: गुदद्वारातील भेगांसाठी, गो घृत (गायीचे तूप) सिट्झ बाथसह स्थानिक वापरल्याने वेदना, रक्तस्त्राव आणि खाज सुटण्यापासून चांगला आराम मिळतो असे आढळून आले आहे. गो घृतामध्ये दाहक-विरोधी आणि अल्सर-विरोधी क्रिया आहे आणि ते जखमांवर पातळ थराने झाकून एपिथेलियझेशनला समर्थन देते. त्याचे इतर गुणधर्म बाल्य (मजबूत करणारे), रसयन (पुनरुज्जीवन करणारे) आणि व्रणरोपक (जखमे बरे करणारे) क्रिया म्हणून देखील उल्लेखित आहेत.
  • क्षरा कर्म: ही पॅरासर्जिकल प्रक्रिया मूळव्याध (अर्श) वर उपचार करण्यासाठी वापरली जाणारी एक औषध आहे, ज्यामुळे प्रत्येक गुदाशयातून रक्तस्त्राव होण्यापासून लक्षणीय आराम मिळतो.
  • वस्ती थेरपी: साहित्यातून असे काही मौल्यवान पुरावे देखील आहेत की मात्रा वस्ती आणि क्षीरा वस्ती सारखे एनीमा अल्सरेटिव्ह कोलायटिससाठी उपयुक्त आहेत आणि गुदाशयातील रक्तस्त्राव सुधारू शकतात आणि बरे होण्यास प्रोत्साहन देऊ शकतात. 
  • पिच्चावस्ती, दुधापासून बनवलेला वास्तीचा प्रकार, गुदाशयातून रक्तस्त्राव असलेल्या अल्सरेटिव्ह कोलायटिसच्या रुग्णांसाठी विशेषतः फायदेशीर ठरला आहे, कारण तो अल्सरपासून संरक्षण करतो आणि बरे होण्यास मदत करतो.
  • स्टिप्टिक फॉर्म्युलेशन: आयुर्वेदातील बऱ्याच चांगल्या स्टिप्टिक फॉर्म्युलेशनमध्ये शीत क्षमता (शीता वीर्य), स्टिप्टिक (स्तंभन), रक्त प्रसादना (रक्त शांत करणारे), पित्त शामक (पित्त शांत करणारे) आणि सौम्य शुद्धीकरण (रेचक) गुणधर्म आहेत.
  • स्टूल सॉफ्टनर्स: बद्धकोष्ठता ही रक्ताच्या हालचालीत मोठी भूमिका बजावणारी एक समस्या आहे. औषधी तूप सारख्या स्टूल सॉफ्टनरचा वापर केल्याने मल सहजपणे बाहेर पडण्यास मदत होते आणि गुदाशयातून रक्तस्त्राव रोखला जातो. 
  • अवगाहा (उबदार सिट्झ बाथ): यामुळे गुदद्वाराच्या भागात उष्णता येते आणि स्फिंक्टरची अस्वस्थता आणि उबळ कमी होते. यामुळे गुदाशयातून रक्तस्त्राव देखील रोखला जातो.

गुदाशयातून रक्तस्त्राव होण्यासाठी घरगुती उपचार

घरगुती उपचारांमुळे लक्षणे कमी होतील. ते प्रशिक्षित वैद्यकीय व्यावसायिकांच्या सल्ल्याला पर्याय नाहीत. जेव्हा तुम्हाला गुदाशयातून रक्तस्त्राव होत असेल, तेव्हा मलमध्ये रक्त येण्याचे कारण शोधण्यासाठी नेहमीच डॉक्टरांना भेटा.

  • फळे, भाज्या आणि संपूर्ण धान्याच्या स्वरूपात अधिक फायबर घातल्याने मल मऊ होईल आणि आतड्यांमधील हालचालींदरम्यान होणारा ताण कमी होईल, ज्यामुळे मूळव्याध किंवा फिशरमुळे गुदाशयातून होणारा रक्तस्त्राव कमी होण्यास मदत होऊ शकते.
  • पुरेसे पाणी पिल्याने बद्धकोष्ठता टाळण्यास मदत होईल, ज्यामुळे ताण येण्याची शक्यता कमी होईल, जे रक्ताच्या हालचालीचे वारंवार कारण आहे.
  • सिट्झ बाथ (कोमट पाण्यात बुडवणे) गुदाशयातून रक्तस्त्राव होण्यामुळे होणारे वेदना आणि अस्वस्थतेपासून आराम देऊ शकते, विशेषतः मूळव्याधाच्या बाबतीत.
  • काउंटरवर उपलब्ध असलेले मूळव्याध क्रीम किंवा मलम जळजळ आणि जळजळ कमी करू शकतात.
  • गरम पदार्थ, कॅफिन आणि अल्कोहोलचे सेवन मर्यादित केल्याने जठरांत्र मार्गातील जळजळ कमी होऊ शकते.
  • योग्य विश्रांती आणि जास्त वेळ बसून राहण्यापासून परावृत्त करणे देखील उपयुक्त ठरू शकते.

डॉक्टरांना कधी भेटायचे

उशिरा निदान होणे कोणत्याही रुग्णासाठी घातक ठरू शकते, त्यामुळे गुदाशयातून रक्तस्त्राव होण्याचे आपत्कालीन स्वरूप समजून घेणे रुग्णासाठी किंवा त्याच्या सभोवतालच्या लोकांसाठी खूप चिंतेचा विषय आहे. गंभीर गुदाशयातून रक्तस्त्राव झालेल्या रुग्णावर सामान्यतः त्वरित उपचार केले पाहिजेत आणि विलंब न करता उपचार शोध सुरू केला पाहिजे.

  • जर गुदाशयातून रक्तस्त्राव काही दिवसांपेक्षा जास्त काळ चालू राहिला किंवा पुन्हा होत राहिला तर डॉक्टरांना भेटा.
  • विष्ठेत रक्त मिसळणे, विशेषतः चमकदार लाल किंवा कोणताही गडद रंग असल्यास, त्याचे त्वरित मूल्यांकन केले पाहिजे.
  • तीव्र पोटदुखी, वजन कमी होणे, आतड्यांमधील हालचालींमध्ये मोठा बदल किंवा अशक्तपणा: ही गंभीर रक्तस्त्राव लक्षणे आहेत जी काहीतरी अधिक गंभीर असल्याचे दर्शवितात.
  • वयानुसार कोलोरेक्टल कर्करोगाचा धोका वाढतो हे ४० वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या लोकांनी लक्षात ठेवले पाहिजे.
  • कुटुंबात कोलोरेक्टल कर्करोग किंवा इतर जठरांत्रीय आजारांचा इतिहास असल्यास, गुदाशयातून रक्तस्त्राव झाल्यास आरोग्यसेवा प्रदात्याकडे जाणे आवश्यक आहे.

जर रक्तस्त्राव जास्त होत असेल किंवा चक्कर येणे, बेहोशी होणे किंवा धक्का बसल्याचे संकेत असतील तर ताबडतोब वैद्यकीय मदत घ्यावी.

निष्कर्ष

गुदाशयातून रक्तस्त्राव होणे हे वारंवार येणारे परंतु संभाव्यतः लक्षणीय लक्षण आहे ज्याची तपासणी करणे आवश्यक आहे. सामान्यतः, मूळव्याध किंवा गुदद्वारातील फिशर सारख्या सौम्य घटकामुळे विष्ठेतून रक्त येणे हे बरे होऊ शकते, परंतु कोलोरेक्टल कर्करोग किंवा दाहक आतड्यांसंबंधी रोग यांसारखी कारणे देखील वगळणे आवश्यक आहे. रक्ताच्या हालचाली आणि रक्ताच्या विष्ठेवरील उपचारामागील कारण निश्चित करण्यासाठी योग्य इतिहास आणि शारीरिक तपासणी, योग्य निदानात्मक चाचण्या करणे आवश्यक आहे. जीवनशैलीतील बदलांसह काही औषधे गुदाशयातून रक्तस्त्राव सुधारण्यास मदत करतात. योग्य निदानासाठी आणि विष्ठेतून रक्ताच्या उपचारांसाठी सर्वात योग्य उपायासाठी नेहमीच तज्ञांचा सल्ला घ्या.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

गुदाशय रक्तस्त्राव मुख्य कारणे काय आहेत?
मूळव्याध आणि गुदद्वारातील भेगा ही सामान्य सौम्य रक्ताची कारणे आहेत, परंतु कोलोरेक्टल पॉलीप्स, डायव्हर्टिक्युलर रोग, दाहक आतड्यांचा आजार आणि ट्यूमर यासारख्या गंभीर परिस्थिती देखील रक्ताच्या हालचालीचे कारण असू शकतात. रक्ताच्या विष्ठेमध्ये नेमके कारण निश्चित करण्यासाठी वैद्यकीय मूल्यांकन आवश्यक आहे.
स्टूलमध्ये रक्त आल्याबद्दल मला कधी काळजी करावी?
जर गुदाशयातून रक्तस्त्राव सतत होत असेल, जास्त असेल किंवा पोटात तीव्र वेदना होत असतील, वजन कमी होत असेल किंवा आतड्यांसंबंधी सवयींमध्ये बदल होत असतील किंवा तुमचे वय ४० वर्षांपेक्षा जास्त असेल तर तुम्ही काळजी करायला हवी. ही रक्तातील मलमूत्राची लक्षणे आहेत ज्यासाठी त्वरित वैद्यकीय मदत घेणे आवश्यक आहे.
मूळव्याधमुळे मलमध्ये चमकदार लाल रक्त येऊ शकते का?
हो, मूळव्याध हे मल मध्ये रक्त येण्याचे सर्वात सामान्य कारण आहे आणि सामान्यतः पुसल्यावर किंवा शौचालयात ठेवल्यावर चमकदार लाल रक्त येते, बहुतेकदा सुरुवातीच्या टप्प्यात वेदना होत नाहीत. मल बाहेर पडताना रक्त सामान्यतः पॅनमध्ये फवारण्यासारखे दिसते.
गुदाशयातून रक्तस्त्राव होण्यासाठी आयुर्वेदिक उपचार काय आहे?
आयुर्वेदातील मलमूत्र उपचारांमध्ये मूळव्याधांसाठी क्षर कर्म, अल्सरेटिव्ह कोलायटिससाठी उदुम्बर क्वाथ आणि वस्ती थेरपी आणि थंड शक्ती आणि शुद्धीकरण गुणधर्मांसह स्टिप्टिक फॉर्म्युलेशन्स यांचा समावेश आहे. या उपचारांचा उद्देश रक्तस्त्राव थांबवणे आणि अंतर्निहित असंतुलन दूर करताना बरे होण्यास प्रोत्साहन देणे आहे.
गुदाशयातून रक्तस्त्राव होणे म्हणजे नेहमीच कर्करोग होतो का?
नाही, गुदाशयातून रक्तस्त्राव बहुतेकदा मूळव्याध किंवा गुदद्वारातील फिशर सारख्या सौम्य आजारांमुळे होतो, परंतु ते कोलोरेक्टल कर्करोगासह गंभीर आजारांचे लक्षण देखील असू शकते, ज्यामुळे वैद्यकीय मूल्यांकन महत्त्वाचे बनते. म्हणूनच, रक्त का हालते हे निश्चित करण्यासाठी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे महत्वाचे आहे.
घरी गुदाशयातून रक्तस्त्राव कसा थांबवायचा?
किरकोळ कारणांसाठी, घरगुती उपचारांमध्ये मल मऊ करणे, फायबर आणि हायड्रेशन वाढवणे, आरामासाठी उबदार सिट्झ बाथ वापरणे आणि मसालेदार अन्नासारखे त्रासदायक घटक टाळणे यावर लक्ष केंद्रित केले जाते, परंतु हे व्यावसायिक निदान आणि रक्तातील मल उपचारांना पर्याय नाहीत. सतत किंवा तीव्र रक्तस्त्राव होण्यासाठी नेहमीच वैद्यकीय तपासणीची आवश्यकता असते.

संदर्भ

कॅट्झमन, डब्ल्यूबी, विटिंगहॉफ, ई., लिन, एफ., शाफर, ए., लाँग, आरके, वोंग, एस., इत्यादी. (२०१७). वृद्ध प्रौढांमध्ये हायपरकायफोसिस कमी करण्यासाठी लक्ष्यित मणक्याचे बळकटीकरण व्यायाम आणि आसन प्रशिक्षण कार्यक्रम: हायपरकायफोसिस, व्यायाम आणि कार्य (SHEAF) यादृच्छिक नियंत्रित चाचणीच्या अभ्यासाचे निकाल. ऑस्टियोपोरोसिस इंटरनॅशनल, 28(10), 2831–2841. बाह्य दुवा
सेपेहरी, एस., शेखहोसेनी, आर., पिरी, एच., इत्यादी (२०२४). अप्पर क्रॉस्ड सिंड्रोम असलेल्या लोकांमध्ये डोके पुढे ठेवणे, गोलाकार खांदा आणि हायपरकायफोसिसवर विविध उपचारात्मक व्यायामांचा परिणाम: एक पद्धतशीर पुनरावलोकन आणि मेटा-विश्लेषण. बीएमसी मस्क्यूकोस्केलेटल डिसऑर्डर, २५:१०५. बाह्य दुवा
काडो, डीएम, हुआंग, एमएच, कार्लामंगला, एएस, बॅरेट-कॉनर, ई., आणि ग्रींडेल, जीए (२००४). हायपरकायफोटिक पोश्चर समुदायात राहणाऱ्या वृद्ध पुरुष आणि महिलांमध्ये मृत्युदराचा अंदाज लावते: एक संभाव्य अभ्यास. जर्नल ऑफ द अमेरिकन जेरियाट्रिक्स सोसायटी, 52(10), 1662–1667. बाह्य दुवा
कैसर, आय., यासर, एम., इत्यादी (२०२२). थोरॅसिक हायपर-कायफोसिस कमी केल्याने दीर्घकालीन गैर-विशिष्ट मानदुखी असलेल्या रुग्णांमध्ये अल्पकालीन आणि दीर्घकालीन परिणाम सुधारतात: एक यादृच्छिक नियंत्रित चाचणी. जर्नल ऑफ क्लिनिकल मेडिसिन, 11(20), 6028. बाह्य दुवा
कॅट्झमन, डब्ल्यूबी, वानेक, एल., शेफर्ड, जेए, आणि सेलमेयर, डीई (२०१०). वय-संबंधित हायपरकायफोसिस: त्याची कारणे, परिणाम आणि व्यवस्थापन. जर्नल ऑफ ऑर्थोपेडिक अँड स्पोर्ट्स फिजिकल थेरपी, 40(6), 352–360. बाह्य दुवा
माहिती तुमच्या गरजा पूर्ण करते का?

आम्ही आमच्या सेवा सुधारण्यासाठी कठोर परिश्रम घेत असताना, तुमचा अभिप्राय आमच्यासाठी महत्त्वाचा आहे. कृपया तुमची चांगली सेवा करण्यासाठी आम्हाला मदत करण्यासाठी थोडा वेळ द्या.

आरोग्य आणि निरोगीपणाशी कनेक्ट रहा

नवीनतम आरोग्य टिपा, सेवांवरील अद्यतने, रुग्णांच्या कथा आणि समुदाय कार्यक्रमांसाठी आमच्या रुग्णालयाच्या वृत्तपत्राची सदस्यता घ्या. आजच साइन अप करा आणि माहिती मिळवा!

मुखपृष्ठ B RCB

कॉल बॅकची विनंती करण्यासाठी कृपया खालील फॉर्म भरा

रुग्णाचे तपशील

पसंतीचे केंद्र निवडा

शेवटचे अपडेट:

तुम्हाला सामग्रीबद्दल चिंता आहे का?

समस्या कळवा

अनुक्रमणिका

शेवटचे अपडेट:

तुम्हाला सामग्रीबद्दल चिंता आहे का?

समस्या कळवा

लोकप्रिय शोधः रोगउपचारडॉक्टर्सरुग्णालयेसंपूर्ण व्यक्तीची काळजीरुग्णाला रेफर कराविमा

ऑपरेशनचे तास:
सकाळी ८ ते रात्री ८ (सोम-शनि)
सकाळी ८ ते संध्याकाळी ५ (रवि)

अपोलो आयुर्वेद रुग्णालयांचे अनुसरण करा

आम्हाला तुमच्याकडून ऐकायला आवडेल!

अभिप्राय फॉर्म (रोग पृष्ठ)

आम्ही मदत करू शकतो का?

आमच्या वैद्यकीय सामग्रीमध्ये काहीतरी चूक आहे?
 
समस्या फॉर्मचा अहवाल द्या