මොළයේ කොටසකට රුධිර සැපයුම අඩාල වූ විට ආඝාතයක් ඇති වේ. එය ධමනි අවහිර වීමක් නිසා හෝ රුධිර නාල කැඩී යාම නිසා මොළයේ පටක වලට ඔක්සිජන් සැපයුම නොමැතිකම නිසා මොළයේ සෛල වලට හානි වීම හෝ මරණයට හේතු වේ. ආඝාතයට නිශ්චිත හේතුව වෙනස් විය හැකි නමුත්, දන්නා අවදානම් සාධක කිහිපයක් එකක් ඇතිවීමේ සම්භාවිතාව වැඩි කළ හැකිය. මෙම ලිපියෙන්, අපි ආඝාතයට පොදු හේතු සාකච්ඡා කරමු.
ආඝාත අවදානම් සාධක
අධි රුධිර පීඩනය, දුම්පානය, දියවැඩියාව, අධික කොලෙස්ටරෝල්, තරබාරුකම, ශාරීරික අක්‍රියතාව සහ පවුල් ඉතිහාසය ඇතුළු සාධක කිහිපයක් ආඝාත අවදානම වැඩි කළ හැකිය.
- දුම්පානය සහ මත්පැන්: නිතිපතා දුම් පානය කරන පුද්ගලයෙකුට දුම් නොබොන්නෙකුට සාපේක්ෂව ආඝාතය වැළඳීමේ අවදානම 6 ගුණයකින් වැඩිය. අධික ලෙස මත්පැන් පානය කිරීම සියලු වර්ගවල ආඝාත අවදානම වැඩි කරයි.
- අධි රුධිර පීඩනය: අධි රුධිර පීඩනය ආඝාත අවදානම බහුවිධ ආකාරවලින් ඇති කරයි. එය රුධිර වාහිනී වලට හානි කරයි, ඒවා පටු කරයි සහ රුධිර කැටි ගැසීම් වලට බාධා කරයි, එය ඉස්කිමික් ආඝාත ඇති කළ හැකිය. මොළයේ කුඩා වාහිනී වලටද හානි සිදුවිය හැකි අතර, ආඝාත අවදානම වැඩි කරයි. අධි රුධිර පීඩනයේ දරුණු අවස්ථාවන්හිදී, රුධිර වාහිනී ඒවායේ ධාරිතාව ඉක්මවා දිගු විය හැකි අතර, එමඟින් මොළයේ ඉරිතැලීම් සහ රක්තපාත ආඝාත ඇති වේ. මෙම විවිධ යාන්ත්‍රණ මගින් ආඝාත අවදානම අඩු කිරීම සඳහා අධි රුධිර පීඩනය කළමනාකරණය කිරීමේ වැදගත්කම අවධාරණය කෙරේ.
- දියවැඩියා රෝගය: දියවැඩියාව නොමැති පුද්ගලයින්ට සාපේක්ෂව දියවැඩියාව ඇති පුද්ගලයින්ට ආඝාතය වැළඳීමේ අවදානම 2 ගුණයකින් වැඩිය. රුධිරයේ ග්ලූකෝස් මට්ටම ඉහළ යාම රුධිර වාහිනී වලට හානි කරන අතර එමඟින් රුධිර කැටි ගැසීමේ අවදානම වැඩි වන අතර එමඟින් ත්‍රොම්බොම්බොලික් ආඝාතය ඇති වේ.
- කොලෙස්ටරෝල්: 200 mg/dl ට වැඩි සෙරුම් ට්‍රයිග්ලිසරයිඩ් මට්ටම් ආඝාත අවදානම සියයට 30 කින් පමණ වැඩි කිරීමට සම්බන්ධ බව සොයාගෙන ඇත. රුධිර ප්‍රවාහයේ අතිරික්ත කොලෙස්ටරෝල් ධමනි බිත්ති දිගේ මේද තැන්පතු ගොඩගැසීමට හේතු විය හැකි අතර එමඟින් ධමනි පටු වීමට සහ තද ගතිය වැඩි වීමට හේතු වේ. ධමනි බිත්තියට සිදුවන එවැනි හානියක් කැටි ගැසීමේ අවදානමක් ඇති අතර, එය මොළයට ගමන් කළහොත් ආඝාතයක් ඇති කළ හැකිය.
වෙනස් කළ නොහැකි අවදානම් සාධක
වෙනස් කළ නොහැකි තවත් ඇතැම් අවදානම් සාධක තිබේ. ඒවාට වයස, ජාතිය-ජනවාර්ගිකත්වය, ස්ත්‍රී පුරුෂභාවය සහ ජාන විද්‍යාව ඇතුළත් වේ.
- වයස සමඟ ආඝාත අවදානම වැඩි වන අතර, අවුරුදු 55 න් පසු සෑම දශකයකටම දෙගුණ වන අතර.
- අප්‍රිකානු ඇමරිකානුවන් සහ හිස්පැනික් ජාතිකයන් අනෙකුත් ජාතීන්ට වඩා ආඝාත අවදානම වැඩිය.
- ලිංගිකත්වය සහ ආඝාත අවදානම අතර සම්බන්ධතාවය වයස මත රඳා පවතී. තරුණ අවධියේදී, ගර්භණීභාවය හා පශ්චාත් ප්‍රසව තත්ත්වය හා සම්බන්ධ අවදානම් මෙන්ම හෝමෝන උපත් පාලන ක්‍රම භාවිතය වැනි අනෙකුත් හෝමෝන සාධක හේතුවෙන් කාන්තාවන්ට පිරිමින්ට වඩා ආඝාත අවදානම වැඩිය. වැඩිහිටි අවධියේදී පිරිමින්ට සාපේක්ෂ අවදානම තරමක් වැඩි වුවද.
- දෙමාපියන්ගේ ඉතිහාසය සහ පවුල් ඉතිහාසය සමඟ ජානමය සාධක සාමාන්‍යයෙන් ආඝාත අවදානම වැඩි කරයි.
නිගමනයක් ලෙස, ආඝාතය යනු ශරීරයට මෙන්ම මනසටද දිගුකාලීන බලපෑම් ඇති කළ හැකි වෛද්ය තත්වයකි. අවදානම් සාධක හඳුනාගෙන වැළැක්වීමේ පියවර ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. නිතිපතා ව්‍යායාම කිරීම, සෞඛ්ය සම්පන්න ආහාර වේලක් ගැනීම සහ දුම්පානය සහ අධික මත්පැන් පානයෙන් වැළකී සිටීම ඇතුළු සෞඛ්ය සම්පන්න ජීවන රටාවක් පවත්වා ගැනීම ආඝාත අවදානම අඩු කිරීමට උපකාරී වේ. AvurVAID රෝහල්වල ආයුර්වේද වෛද්ය ප්රතිකාර මඟින් ආඝාත අවදානම් සාධක, එහි වැළැක්වීමේ ක්‍රම පිළිබඳව සුදුසු මග පෙන්වීමක් ලබා ගත හැකි අතර, ආඝාතයේ ආරම්භය සහ වර්ගය වැනි බහුවිධ සාධක මත පදනම්ව සෑම පුද්ගලයෙකුටම විශේෂිත වූ පුද්ගලාරෝපිත ප්රතිකාර සැලසුම් ලබා දීමෙන් ආඝාත කළමනාකරණයට ද උපකාරී වේ.
